Tegels

TEGELS

Als een klei-tegel wordt gebakken (bij ongeveer 1020 graden) ontstaat een poreuze, roodbruin en/of geel gekleurde tegel. Door het aanbrengen van glazuur en een 2e keer bakken bij een iets lagere temperatuur kan op de tegel een glad, waterdicht, oppervlak worden aangebracht.
Met tinglazuur ontstaat een wit ondoorzichtig laagje op het poreuze oppervlak van de steen. Door toevoeging van andere metaalverbindingen aan het glazuur krijg je andere kleuren, bijvoorbeeld door toevoeging van verbindingen met kobalt, mangaan, ijzer, antimoon of koper krijg je respectievelijk blauw, paars, bruin, geel of groen glazuur.

In het begin van de 17e eeuw brachten de schepen van de VOC niet alleen specerijen maar ook, door de handel op China, het karakteristieke, met blauw beschilderde, Chinese porselein mee. Dit werd enorm populair en dus duur.
Pottenbakkers in Delft en andere steden in de Republiek zagen hierin een “gat in de markt”. Echt porselein konden ze niet maken maar met klei en tinglazuur konden ze het wel imiteren. Op een “gewone” kleitegel werd eerst tinglazuur aangebracht, daarop werd een afbeelding in de gewenste kleur (dus met daarvoor nodige metaalverbinding) geschilderd.
Doordat er vooral vraag naar blauw was ontstond het nu nog altijd gewilde “Delftsblauw”.

De delftsblauwe tegels werden in woningen vaak als wandversiering toegepast: bijvoorbeeld op een schouw, in keukens, gangen. trapportalen.
De tegels werden versierd met allerhande voorstellingen zoals spelende kinderen, mannen en vrouwen die een handwerk uitoefenen, schepen, landschappen, dieren, bloemen. Ook Bijbelse voorstellingen werden veel op tegels afgebeeld.
De tegels hadden een standaard maat (ongeveer 12.5 bij 12.5 cm).
Grotere afbeeldingen werden gemaakt door de afbeelding over meerdere tegels te verdelen. Deze “deel-afbeeldingen” werden vervolgens als tableau op de muur bevestigd.

De meeste tegels in de museumverzameling komen uit 18e en 19e eeuwse boerderijen.

 

One thought on “Tegels

  1. Informatief artikel, dank, en schitterende foto’s. Nooit geweten dat de oorsprong van de verschillende tegels, wandtegels, etc ligt bij de VOC. En dat Delfts blauw ‘on demand’ is ontstaan. Hartelijke groet.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Anti-Spam Quiz: